Colitis ulcerosa (UC), een chronische inflammatoire darmziekte, leidt er vaak toe dat mensen voedingsinterventies zoals probiotica onderzoeken. Een minder bekende maar potentieel belangrijke factor is echter de rol van prebiotica : stoffen die nuttige darmbacteriën voeden. Terwijl probiotica levende organismen introduceren, voeden prebiotica de microben die al in uw spijsverteringsstelsel aanwezig zijn. Dit onderscheid is van belang omdat een gezond darmmicrobioom steeds meer verband houdt met het beheersen van UC-symptomen.
Het darmmicrobioom en UC: een onevenwicht
De menselijke darmen bevatten biljoenen bacteriën, schimmels en andere microben, gezamenlijk bekend als het darmmicrobioom. Sommige bacteriën, zoals Lactobacillus en Bifidobacterium, worden als heilzaam beschouwd, terwijl andere kunnen bijdragen aan ontstekingen als ze overgroeien. Mensen met UC vertonen vaak dysbiose : een onevenwichtigheid in deze microbiële gemeenschap. Deze onbalans kan de ontsteking verergeren en het verloop van de ziekte beïnvloeden.
Onderzoekers onderzoeken actief hoe het manipuleren van het microbioom – onder meer via prebiotica – de immuunrespons van de darmen zou kunnen reguleren en de darmbarrièrefunctie zou kunnen verbeteren.
Hoe prebiotica kunnen werken
Mensen met UC zijn vatbaar voor dysbiose, wat kan leiden tot een tekort aan korteketenvetzuren (SCFA’s). Deze verbindingen, geproduceerd door nuttige darmbacteriën, spelen een cruciale rol bij het beheersen van ontstekingen door het hele lichaam. SCFA’s versterken de activiteit van regulerende T-cellen, die pro-inflammatoire immuunreacties helpen onderdrukken.
Prebiotica ondersteunen de groei van de bacteriën die SCFA’s produceren, waardoor ontstekingen mogelijk worden verminderd. Het huidige onderzoek naar de directe impact van prebiotica op UC is echter beperkt en niet doorslaggevend.
Onderzoeksresultaten: onduidelijk, maar veelbelovend
Verschillende onderzoeken suggereren potentiële voordelen van prebiotica bij inflammatoire darmziekten, maar het bewijs is niet sterk genoeg om ze aan te bevelen als standaardbehandeling voor CU. Uit sommige onderzoeken blijkt dat bepaalde prebiotica gunstig kunnen zijn, terwijl van andere – zoals inuline – in sommige gevallen zelfs is aangetoond dat ze ontstekingen teweegbrengen.
De uitdaging ligt in de variabiliteit van de onderzoeksopzetten, de kleine steekproefomvang en de frequente evaluatie van synbiotica (combinaties van probiotica + prebiotica), waardoor het moeilijk wordt om de effecten van alleen prebiotica te isoleren. Verder rigoureus onderzoek is nodig.
Voedingsbronnen van prebiotica
Ondanks het onduidelijke onderzoek naar UC wordt het opnemen van prebiotisch rijk voedsel in uw dieet over het algemeen als veilig beschouwd en mogelijk gunstig voor de algehele darmgezondheid. Belangrijke bronnen zijn onder meer:
- Inuline: Artisjokken, cichoreiwortel, knoflook, uien, prei, bananen, asperges.
- Fructo-oligosacchariden (FOS): Artisjokken, knoflook, uien, cichorei, bananen.
- Galacto-oligosacchariden (GOS): Zuivelproducten, volle granen, peulvruchten (kikkererwten, linzen).
- Resistent zetmeel: Gekookte en gekoelde aardappelen/rijst/pasta, groene bananen, volle granen.
- Polyfenolen: Fruit, groenten, kruiden, thee, zaden, peulvruchten, volle granen.
De meeste Amerikanen consumeren onvoldoende vezels (22-34 gram per dag), en mensen met IBD consumeren vaak zelfs nog minder. Geleidelijke introductie van prebiotisch rijk voedsel, samen met een verhoogde vochtinname, wordt aanbevolen om bijwerkingen zoals gasvorming en een opgeblazen gevoel te minimaliseren.
Het eindresultaat
Prebiotica kunnen nuttige darmbacteriën voeden en mogelijk ontstekingen bij CU verminderen. Het huidige onderzoek is echter niet doorslaggevend en ondersteunt het gebruik ervan als definitieve behandeling nog niet. Het opnemen van prebiotisch rijk voedsel in uw dieet kan de darmgezondheid ondersteunen, maar het is van cruciaal belang om dit met uw arts of diëtist te bespreken, vooral als u UC heeft.
Verder onderzoek is nodig om de optimale typen, doseringen en interacties met bestaande UC-medicijnen te bepalen.
