IJzergebrek is een frequente complicatie van de ziekte van Crohn, een inflammatoire darmziekte (IBD) waar miljoenen mensen last van hebben. Ongeveer 25% van de mensen met de ziekte van Crohn ontwikkelt bloedarmoede door ijzertekort, een aandoening die vermoeidheid en andere symptomen veroorzaakt. Dit gebeurt als gevolg van chronische ontstekingen, die kunnen leiden tot bloedende zweren en verminderde ijzerabsorptie. Bovendien dragen symptomen zoals diarree en restrictieve diëten verder bij aan het probleem.
Er zijn twee soorten ijzer uit de voeding: heem (te vinden in dierlijke producten) en nonheme (te vinden in plantaardig voedsel). Heem-ijzer wordt efficiënter door het lichaam opgenomen, maar de opname van non-heem-ijzer kan worden verbeterd door het te combineren met vitamine C-rijk voedsel. Een evenwichtige aanpak – met inbegrip van zowel heem- als niet-heembronnen – wordt aanbevolen, vooral voor mensen met de ziekte van Crohn die mogelijk al dieetbeperkingen hebben.
Hier is een overzicht van zeven ijzerrijke voedingsmiddelen die u in uw dieet kunt opnemen, rekening houdend met zowel remissie- als actieve opflakkeringsfasen:
Dieetkeuzes tijdens remissie versus opflakkeringen
De beste ijzerbronnen zullen variëren, afhankelijk van of u zich in een actieve aanval of in remissie bevindt. De volgende lijst geeft een overzicht van voedingsmiddelen, samen met hun darmvriendelijkheidsniveau. Voor een actieve opflakkering geeft u prioriteit aan opties met een hoge verteerbaarheid. Voor remissie is elk vermeld voedsel veilig, tenzij anders geadviseerd door uw arts.
Top 7 ijzerrijke voedingsmiddelen voor de ziekte van Crohn
- Gevogelte: Kip en kalkoen, vooral donker vlees, zijn magerder dan rood vlees en gemakkelijker verteerbaar. Donker vlees levert meer ijzer, maar het verwijderen van de schil vermindert het vetgehalte.
- Sardines: Deze vette vis is rijk aan ijzer en omega-3-vetzuren, die ontstekingsremmende eigenschappen hebben. Houd rekening met het hoge natriumgehalte.
- Linzen: Linzen zitten boordevol ijzer en vezels en kunnen helpen ontstekingen onder controle te houden en remissie te behouden. Kies tijdens een uitbarsting voor linzensoep vanwege de zachtere textuur.
- Kikkererwten: Net als linzen zijn kikkererwten een goede bron van ijzer en vezels. Hummus is gemakkelijker te verteren tijdens opflakkeringen; Combineer met vitamine C-rijk voedsel zoals citroensap.
- Pasta: Verrijkte pasta bevat ijzer en wordt over het algemeen goed verdragen. Witte pasta is zachter voor het spijsverteringsstelsel tijdens opflakkeringen, terwijl volkoren granen geschikt kunnen zijn bij remissie.
- Tonijn: Ingeblikte of verse tonijn is een goede keuze voor zeevruchten. Tonijn uit blik heeft iets meer ijzer dan verse tonijn.
- Cashewnoten: Noten en zaden, inclusief cashewnoten, bieden non-heemijzer. Combineer met fruit voor vitamine C-verbetering. Noten- en zaadboters zijn gemakkelijker verteerbaar tijdens fakkels.
Suppletie en medische overwegingen
Sommige mensen met de ziekte van Crohn hebben mogelijk ijzersupplementen nodig om bloedarmoede door tekorten aan te pakken. Raadpleeg altijd een arts voordat u met suppletie begint, omdat ijzerpillen bijwerkingen kunnen veroorzaken en de opname van voedingsstoffen kunnen verstoren.
Indien voorgeschreven, neem ‘s ochtends op een lege maag ijzersupplementen met vitamine C. Vermijd calciumsupplementen of voedingsmiddelen met een hoog calciumgehalte, omdat deze de opname kunnen belemmeren. Als er gastro-intestinale bijwerkingen optreden (misselijkheid, constipatie), bespreek dan dosisaanpassingen of alternatieve formuleringen (ijzerbisglycinaat of ijzermaltol) met uw arts. In ernstige gevallen kunnen intraveneuze (IV) ijzerinfusies noodzakelijk zijn.
De sleutel tot het beheersen van het ijzertekort bij de ziekte van Crohn is een gevarieerd dieet, gecombineerd met geïndividualiseerde medische begeleiding. Door prioriteit te geven aan zowel heem- als niet-heemijzerbronnen en door de voedingskeuzes aan te passen op basis van de opflakkeringsstatus, kunnen individuen effectief aan hun ijzerbehoeften voldoen en tegelijkertijd spijsverteringsongemakken minimaliseren.
