Ostatnie badania odkryły wcześniej przeoczany czynnik rozwoju kości: narażenie na substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS), powszechnie znane jako „wieczne chemikalia”. Badanie, opublikowane w Journal of the Endocrine Society, objęło 218 dzieci od urodzenia do okresu dojrzewania i wykazało silny związek między poziomem PFAS we krwi a zmniejszoną gęstością mineralną kości w wieku 12 lat.
Problem długotrwałego narażenia
PFAS są szeroko rozpowszechnione w środowisku ze względu na ich długowieczność. Utrzymują się w wodzie pitnej, opakowaniach żywności (zwłaszcza materiałach odpornych na tłuszcz), tkaninach wodoodpornych i naczyniach kuchennych z powłoką nieprzywierającą. Oznacza to, że ludzie są narażeni na niewielkie ilości tych substancji chemicznych przez długi czas, co uniemożliwia całkowite ich uniknięcie. Długoterminowy projekt badania – pomiar poziomu PFAS po urodzeniu, w wieku 3, 8 i 12 lat – dostarcza mocniejszych dowodów niż poprzednie badania, ponieważ umożliwia rejestrację czasu narażenia.
Kluczowe ustalenia: różnice w czasie i płci
Naukowcy odkryli, że wyższy poziom PFOA, specyficznego rodzaju PFAS, korelował ze zmniejszoną gęstością kości przedramienia we wszystkich mierzonych okresach. Co ważniejsze, narażenie w późniejszym dzieciństwie i wczesnym okresie dojrzewania (8–12 lat) miało silniejszy wpływ na gęstość kości niż narażenie we wcześniejszym wieku. Sugeruje to, że okresy intensywnego wzrostu mogą być szczególnie wrażliwe.
Ponadto związek między ekspozycją na PFAS a zmniejszoną gęstością kości był silniejszy u dziewcząt niż u chłopców. Naukowcy spekulują, że może to być spowodowane interakcją PFAS ze zmianami hormonalnymi w okresie dojrzewania, chociaż potrzebne są dalsze badania, aby to potwierdzić.
Dlaczego to jest ważne?
Rozwój kości to proces stopniowy, na który duży wpływ mają czynniki inne niż dieta i ćwiczenia. Narażenie środowiska, takie jak PFAS, może zakłócić ten proces, potencjalnie zwiększając ryzyko złamań w późniejszym życiu. Problemem nie są bezpośrednie szkody, ale skumulowany wpływ tych substancji chemicznych na zdrowie szkieletu na przestrzeni dziesięcioleci.
Co można zrobić?
Chociaż całkowite wyeliminowanie narażenia na PFAS jest nierealne, jego ograniczenie jest możliwe. Oto konkretne kroki:
- Filtrowanie wody: Stosuj wysokiej jakości filtry przeznaczone do usuwania PFAS, jeśli źródło wody jest zanieczyszczone.
- Wybór żywności: Minimalizuj spożycie wysoko przetworzonej żywności i tłuszczoodpornych pojemników na wynos. Częste gotowanie w domu zmniejsza narażenie.
- Wybór produktów: Jeśli to możliwe, wybieraj surowe lub niezawierające PFAS alternatywy dla mebli, dywaników i odzieży.
- Wsparcie żywieniowe: Priorytetowo traktuj spożycie wapnia i witaminy D oraz regularną aktywność fizyczną, aby utrzymać zdrowie kości pomimo czynników środowiskowych.
To badanie podkreśla, że zdrowie kości to nie tylko kwestia dorosłości, ale raczej stopniowej kumulacji czynników, w tym narażenia środowiskowego, które zaczynają się w dzieciństwie. Proaktywna świadomość i łagodzenie skutków mogą mieć znaczące znaczenie.
