Nowe badania sugerują, że leki pierwotnie opracowane do leczenia cukrzycy i otyłości – agoniści receptora glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1), takie jak Ozempic i Wegovy – mogą zapewniać korzyści terapeutyczne osobom cierpiącym na chorobę Leśniowskiego-Crohna. Chociaż badania wciąż trwają, wstępne dowody sugerują, że leki te mogą zmniejszać stan zapalny, poprawiać zdrowie jelit, a nawet zmniejszać ryzyko operacji lub hospitalizacji w niektórych grupach pacjentów.
Połączenie: zapalenie i zdrowie metaboliczne
Choroba Leśniowskiego-Crohna jest przewlekłą chorobą zapalną przewodu pokarmowego. Otyłość, zwłaszcza tłuszcz brzuszny, jest coraz częściej uznawana za czynnik zaostrzający stan zapalny u pacjentów z nieswoistym zapaleniem jelit (IBD). GLP-1 są znane ze swojej zdolności do zmniejszania ogólnoustrojowego stanu zapalnego, co czyni je potencjalnie cennym narzędziem w leczeniu objawów choroby Leśniowskiego-Crohna.
Wśród badaczy tych efektów znajdują się lekarze z Uniwersytetu Wirginii i Yale Medical School. Zauważają, że GLP-1 nie tylko pomaga kontrolować przyrost masy ciała, będący częstym skutkiem ubocznym terapii steroidami, ale może również bezpośrednio wpływać na procesy zapalne leżące u podstaw choroby.
Jak GLP-1 może pomóc
Mechanizmy działania nie są do końca poznane, jednak badania wskazują na kilka kluczowych obszarów:
- Zmniejszenie stanu zapalnego: GLP-1 zmniejszają ogólny stan zapalny w organizmie, co może potencjalnie złagodzić zapalenie jelit.
- Zmiany metaboliczne: Leki zmieniają produkcję energii i naprawę tkanek, co może sprzyjać gojeniu jelit.
- Mniejsza liczba powikłań: Obszerne badania pokazują, że stosowanie GLP-1 wiąże się z mniejszą częstością operacji i hospitalizacji u pacjentów z IBD, którzy są otyli lub cierpią na cukrzycę typu 2.
Jedno badanie z udziałem ponad 16 000 pacjentów wykazało, że osoby przyjmujące semaglutyd, liraglutyd lub tyrzepatid potrzebowały operacji znacznie rzadziej niż osoby, które nie przyjmowały tych leków.
Rola cukrzycy
W przypadku pacjentów cierpiących zarówno na chorobę Leśniowskiego-Crohna, jak i cukrzycę, GLP-1 może być szczególnie skuteczny. Obniżają poziom cukru we krwi, jednocześnie zmniejszając stan zapalny, zapewniając podwójne korzyści. Badanie przeprowadzone na prawie 4000 osób wykazało, że osoby stosujące GLP-1 wymagały niższych dawek steroidów i były rzadziej hospitalizowane niż osoby przyjmujące inne leki przeciwcukrzycowe.
Przestrogi i trwające badania
Pomimo obiecujących wyników, badania są wciąż na wczesnym etapie. Niektóre badania nie wykazały znaczącej poprawy w zakresie objawów IBD i nadal istnieją obawy dotyczące potencjalnych skutków ubocznych ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zaparcia).
Eksperci podkreślają potrzebę przeprowadzenia randomizowanych badań klinicznych na dużą skalę w celu potwierdzenia tych ustaleń. Naukowcy z Mount Sinai prowadzą obecnie takie badanie, aby ustalić, czy GLP-1 może bezpośrednio poprawić wyniki leczenia choroby Leśniowskiego-Crohna.
„Potrzebujemy badań prospektywnych, w których pacjentom z chorobą Leśniowskiego-Crohna podaje się GLP-1, aby sprawdzić, czy poprawia to ich stan” – mówi dr Louis Cohen.
Wniosek
GLP-1 są obiecujące jako potencjalne leki na chorobę Leśniowskiego-Crohna, zwłaszcza u pacjentów z otyłością lub cukrzycą. Potrzebne są jednak dalsze badania, aby zrozumieć ich długoterminowe skutki i określić, kto odniesie z nich największe korzyści. Każdy, kto rozważa zastosowanie GLP-1 w leczeniu choroby Leśniowskiego-Crohna, powinien omówić z lekarzem ryzyko i korzyści.
