Harold Shipman was niet alleen een dokter. Hij was een geest in een witte jas. Decennia lang opereerde hij stilletjes in Hyde, een stad in Greater Manchester. Toen kwamen de krantenkoppen. Hij werd bekend als een van de meest productieve seriemoordenaars in de geschiedenis.
De officiële telling? Ongeveer 250 slachtoffers.
Shipman was huisarts. Voor zijn patiënten leek hij betrouwbaar. Dat vertrouwen was zijn wapen. In 2000 werd hij door een rechtbank schuldig bevonden aan vijftien moorden. De straf was levenslange gevangenisstraf. Hij heeft de gevangenis nooit verlaten. In 2004 maakte hij een einde aan zijn leven.
Maar het aantal lichamen stopte niet bij de vijftien veroordelingen. Waarom? Omdat het proces alleen betrekking had op de zaken die de politie en de aanklagers buiten redelijke twijfel konden bewijzen. Shipman was veel voorzichtiger met zijn andere slachtoffers. Er werd een overheidsonderzoek gelanceerd om dieper te graven. Het doel was simpel. Schat de ware omvang van de slachting.
Het resultaat, uitgebracht in 2005, was huiveringwekkend. Het rapport concludeerde dat Shipman waarschijnlijk naar schatting 250 mensen had gedood. De tijdlijn ging terug tot 1971. Dat is dertig jaar stille dood.
De methode was eenvoudig
Hoe deed hij het? Hij gebruikte geen gif in de traditionele zin van het woord. Hij gebruikte medicijnen. In het bijzonder diamorfine. Dat is heroïne van medische kwaliteit.
Hij zou een patiënt bezoeken. Vaak een bejaarde. Alleen. Hij zou via een injectie een dodelijke dosis toedienen. Vervolgens zou hij de overlijdensakte ondertekenen. Hij vermeldde de doodsoorzaak als natuurlijke doodsoorzaak. Hartfalen. Hartinfarct. Ouderdom. Door het papierwerk leek de moord op een tragische maar verwachte gebeurtenis.
Dit was geen misdaad uit hartstocht. Het was een misdaad van kansen en toegang. Hij kende het systeem. Hij wist welke artsen zijn certificaten vertrouwden. Hij wist hoe hij medische dossiers moest manipuleren.
Waarom deed hij het?
Er is geen duidelijk antwoord. Dit is het deel dat onderzoekers ‘s nachts wakker houdt. Motieven zijn meestal duidelijk in gevallen van seriemoordenaars. Stroom. Seks. Woede. Bij Shipman zijn de gegevens duister.
Sommige theorieën suggereerden dat hij macht zocht over leven en dood. Anderen wezen op de noodzaak van controle. Sommigen speculeerden zelfs over secundaire winst, hoewel er weinig bewijs is dat hij er financieel voordeel uit haalde. De meest waarschijnlijke verklaring is psychologisch. Een diepe, pathologische behoefte om te domineren. Voor God spelen zonder gevolgen.
Het onderzoek kon geen enkel motief vaststellen. Het kon alleen de schaal documenteren.
De nasleep
Het Shipman-onderzoek veranderde de Britse geneeskunde. Het leidde tot strikte hervormingen in de manier waarop overlijdensakten worden afgegeven. Hoe medische gegevens worden bewaard. Hoe recepten worden gecontroleerd. Het doel was ervoor te zorgen dat geen enkele andere arts zo gemakkelijk door de kieren kon glippen.
Maar de menselijke kosten blijven bestaan. 250 namen. 250 gezinnen vernietigd. 250 levens genomen door de persoon die gezworen heeft hen te beschermen.
Shipman stierf door zelfmoord. Hij heeft nooit een tweede proces ondergaan. Heeft nooit geantwoord voor de 235 slachtoffers die niet zijn opgenomen in zijn 15 veroordelingen. De vraag ‘waarom’ blijft onbeantwoord. Het antwoord op ‘hoeveel’ staat nu op 250. Maar de pijn vervaagt niet. Het wordt gewoon een onderdeel van de plaat.
